واکنش علامه طباطبایی به آثار دکتر شریعتی
هفته نامه «پنجره» در شماره اخیر خود سند منتشر نشدهای درباره نظر علامه طباطبایی در مورد نوشتههای مرحوم شریعتی منتشر نموده است:
نوشتههای ایشان اشتباه و غیر قابل قبول است
(سند شماره 1)
شماره گزارش: 321/21هـ
تاریخ گزارش: 15/5/1336
موضوع: ارسال اعلامیه
اخیرا ضمن بررسی مراسلات پستی به یک نامه که از انگلستان به آدرس آیت ا... طباطبایی پست شده بود مظنون، لذا نسبت به جمعآوری آن اقدام گردید.
نظریه شنبه: عین پاکت جهت بررسی و هرگونه اقدام به پیوست تقدیم می گردد.
نظریه دوشنبه: پاکت مذکور حاوی دو اعلامیه به امضای مسلمانان خارج از کشور و اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان اروپایی میباشد که مفاد اعلامیههای مذکور یکی در انتقاد از اعمال عباس مصباحزاده نماینده مذهبی آیتا... گلپایگانی در لندن میباشد و دومی در مورد فوت دکتر علی شریعتی.
(سند شماره 2)
پنج برگ فتوکپی نظرخواهی و پاسخ آقایان حاج سید کاظم شریعتمداری، حاج سیدعلی علامهخانی اصفهانی، حاج سید محمدحسین طباطبایی و جعفر صبوری درباره مطالعه کتابهای علی شریعتی که در کاشان به دست آمده به پیوست ایفاد می گردد.
ارزیابی: خبر صحت دارد.
گیرندگان: دفتر ویژه اطلاعات.
حضرت آیت ا... علامه حاج سید محمدحسین طباطبایی(دام ظله)
با تقدیم سلام مفتخراً و محترماً به عرض آنحضرت میرساند. اخیرا در تهران شایع کردهاند نعوذ با... حضرتعالی نوشتههای علی شریعتی را تأیید کرده و فرمودهاید کوچکترین ایرادی در آن دیده نمیشود. استدعا دارم بذل توجهی فرموده برای روشن شدن حقایق و نجات عدهای از ضلالت نوشتهای مرقوم بفرمایید.
حاج حسین...
بسمه تعالی
اینجانب نوشتههای دکتر شریعتی را هرگز تصدیق نکرده و چنین سخنی به احدی نگفتهام و نوع مطالب ایشان اشتباه و طبق مدارک دینی اسلامی غیرقابلقبول میباشد.
مناقشه میان آنهایی که خود را حامی و پیرو دکتر علی شریعتی دانسته، با آنهایی که در سپهر فکری دیگری زیست داشته و خلاف باورهای وی میپنداشتند، حکایتی بس طولانی دارد که به نظر میرسد آتش آن هرگز فروکش نکند. برخی وی را یگانه تئوریسین انقلاب اسلامی دانسته که محرک اقشار مختلف مردم بوده است. چنین باوری که اغراق را حتی به نوع مرگ ایشان تسری داده و موجب شده تا هرگز پرده از واقعیت آن کنار نرود، معکوسی هم داشت؛ آنجایی که یکباره وی را تکفیر کردند و نقش شریعتی را منکر شدند. در تاریخ معاصر، البته بودند اندیشهورزانی که راه تعدیل و میانه در پیش گرفتند و دکتر شریعتی را نه به عرش بردند و نه بر فرش زدند.
در این بین و در آن دوران، نظر اندیشمندانی چون علامه طباطبایی از اهمیت وافری برخوردار بوده است، چراکه بسیاری از طلبگان و دانشجویان حکمت و معرفت اسلامی، نظر وی را در این وادی فصلالخطاب میدانستند. در چنین اوضاعی بود که شایبهای تأیید نظرات دکتر شریعتی از سوی وی در محافل علمی دهان به دهان شد که موجب نگرانی برخی آگاهان شد؛ اما واکنش آن مرحوم موجب شد تا تمام بحثها پایان بگیرد.
علامه طباطبایی بر این باور بود که آثار دکتر شریعتی صرفنظر از ارزشی که داشته و دارد، با اشکالاتی اساسی مواجه است. در حقیقت، ایشان نیز ضعف اندیشههای شریعتی را در اسلامشناسی آن میداند که موجب میشود تا نگاهی مارکسیستی و چپ را در غالب سخنان و نوشتارهای وی بیابیم.
نوشتههای ایشان اشتباه و غیر قابل قبول است
(سند شماره 1)
شماره گزارش: 321/21هـ
تاریخ گزارش: 15/5/1336
موضوع: ارسال اعلامیه
اخیرا ضمن بررسی مراسلات پستی به یک نامه که از انگلستان به آدرس آیت ا... طباطبایی پست شده بود مظنون، لذا نسبت به جمعآوری آن اقدام گردید.
نظریه شنبه: عین پاکت جهت بررسی و هرگونه اقدام به پیوست تقدیم می گردد.
نظریه دوشنبه: پاکت مذکور حاوی دو اعلامیه به امضای مسلمانان خارج از کشور و اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان اروپایی میباشد که مفاد اعلامیههای مذکور یکی در انتقاد از اعمال عباس مصباحزاده نماینده مذهبی آیتا... گلپایگانی در لندن میباشد و دومی در مورد فوت دکتر علی شریعتی.
(سند شماره 2)
پنج برگ فتوکپی نظرخواهی و پاسخ آقایان حاج سید کاظم شریعتمداری، حاج سیدعلی علامهخانی اصفهانی، حاج سید محمدحسین طباطبایی و جعفر صبوری درباره مطالعه کتابهای علی شریعتی که در کاشان به دست آمده به پیوست ایفاد می گردد.
گیرندگان: دفتر ویژه اطلاعات.
حضرت آیت ا... علامه حاج سید محمدحسین طباطبایی(دام ظله)
با تقدیم سلام مفتخراً و محترماً به عرض آنحضرت میرساند. اخیرا در تهران شایع کردهاند نعوذ با... حضرتعالی نوشتههای علی شریعتی را تأیید کرده و فرمودهاید کوچکترین ایرادی در آن دیده نمیشود. استدعا دارم بذل توجهی فرموده برای روشن شدن حقایق و نجات عدهای از ضلالت نوشتهای مرقوم بفرمایید.
حاج حسین...
بسمه تعالی
اینجانب نوشتههای دکتر شریعتی را هرگز تصدیق نکرده و چنین سخنی به احدی نگفتهام و نوع مطالب ایشان اشتباه و طبق مدارک دینی اسلامی غیرقابلقبول میباشد.
مناقشه میان آنهایی که خود را حامی و پیرو دکتر علی شریعتی دانسته، با آنهایی که در سپهر فکری دیگری زیست داشته و خلاف باورهای وی میپنداشتند، حکایتی بس طولانی دارد که به نظر میرسد آتش آن هرگز فروکش نکند. برخی وی را یگانه تئوریسین انقلاب اسلامی دانسته که محرک اقشار مختلف مردم بوده است. چنین باوری که اغراق را حتی به نوع مرگ ایشان تسری داده و موجب شده تا هرگز پرده از واقعیت آن کنار نرود، معکوسی هم داشت؛ آنجایی که یکباره وی را تکفیر کردند و نقش شریعتی را منکر شدند. در تاریخ معاصر، البته بودند اندیشهورزانی که راه تعدیل و میانه در پیش گرفتند و دکتر شریعتی را نه به عرش بردند و نه بر فرش زدند.
در این بین و در آن دوران، نظر اندیشمندانی چون علامه طباطبایی از اهمیت وافری برخوردار بوده است، چراکه بسیاری از طلبگان و دانشجویان حکمت و معرفت اسلامی، نظر وی را در این وادی فصلالخطاب میدانستند. در چنین اوضاعی بود که شایبهای تأیید نظرات دکتر شریعتی از سوی وی در محافل علمی دهان به دهان شد که موجب نگرانی برخی آگاهان شد؛ اما واکنش آن مرحوم موجب شد تا تمام بحثها پایان بگیرد.
علامه طباطبایی بر این باور بود که آثار دکتر شریعتی صرفنظر از ارزشی که داشته و دارد، با اشکالاتی اساسی مواجه است. در حقیقت، ایشان نیز ضعف اندیشههای شریعتی را در اسلامشناسی آن میداند که موجب میشود تا نگاهی مارکسیستی و چپ را در غالب سخنان و نوشتارهای وی بیابیم.
نویسنده : علی محمودی ; ساعت ۱٠:٤٠ ق.ظ روز سهشنبه ٢٤ آذر ۱۳۸۸
تگ ها :
علامه طباطبایی ، دکتر شریعتی
نظرات ()
