متن کامل سخنان ریاست جمهوری در سازمان ملل
رئیس جمهور اسلامی ایران در سخنان خود در مجمع عمومی سازمان ملل، پیشنهاد کرد که سازمان ملل درباره 11 سپتامبر، یک گروه حقیقت یاب مستقل تعیین کند.
به گزارش «تابناک»، متن کامل سخنان محمود احمدینژاد، رئیس جمهور کشورمان در شصت و پنجمین اجلاس عمومی سازمان ملل ـ که شامگاه پنجشنبه ایراد شد ـ به شرح زیر است:
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی سیدنا و نبینا محمد و آله الطاهرین و صحبه المنتجبین و علی جمیع الانبیاء والمرسلین.
سلام و صلوات خداوند بر پیامبران الهی به ویژه پیامبر بزرگ اسلام و اهل بیت مطهر و یاران برگزیدهاش و بر تمام پیامبران الهی.
اللهم عجل لولیک الفرج و العافیة و النصر واجعلنا من خیر انصاره و اعوانه والمستشهدین بین یدیه.
ای خدای بزرگ در ظهور ولیت که همراه با سلامتی و پیروزی باشد تعجیل کن و ما را از بهترین یاران و حامیان او و فداکاران در راهش قرار بده.
جناب آقای رئیس، همکاران محترم
خداوند بزرگ را سپاسگزارم که بار دیگر، فرصت حضور در این مجمع جهانی را عنایت فرمود. ابتدا یاد جانباختگان سیل مهیب پاکستان را گرامی داشته و با بازماندگان و دولت و ملت پاکستان ابراز همدردی میکنم. از همگان دعوت میکنم که به عنوان یک وظیفه انسانی به یاری همنوعان خود بشتابند.
در سال های گذشته، پیرامون برخی از امیدها و نگرانیها، از بحرانهای خانواده، امنیت، کرامت انسانی، اقتصاد و آب و هوا و از امید به عدالت و صلح پایدار با شما سخن گفتم.
اینک که نظام سرمایهداری و مدیریت موجود جهانی پس از حدود یکصد سال حاکمیت، به پایان راه رسیده و از ارایه پاسخ مناسب به نیازهای جامعه درمانده شده است، تلاش میکنم با نگاهی به دو عامل اصلی این ناکامی، برخی از مشخصات نظم مناسب آینده را ترسیم نمایم.
الف) عامل نگرش ها و اعتقادات
میدانید که پیامبران الهی مأموریت داشتهاند تا همگان را به یگانهپرستی و عشق و عدالت فرا بخوانند و راه رسیدن به سعادت را در برابر بشریت قرار دهند. انسانها را به تفکر و علم دعوت کنند تا حقیقت را بهتر بشناسند و از شرک و خودخواهی بر حذر باشند. حقیقت دعوت پیامبران واحد است. هر پیامبری، پیامبر قبل از خود را تصدیق و به پیامبر بعدی بشارت داده و دین را متناسب با ظرفیت بشر کاملتر از گذشته ارایه کرده است. این سیر تا پیامبر خاتم که تمام و کمال دین را عرضه کرد، ادامه داشته است.
به موازات این سیره، خودخواهان و دنیاپرستان در برابر این دعوت روشن ایستادگی و برای مقابله با پیام آنان قیام کردند.
ـــ نمرودیان در برابر حضرت ابراهیم، فرعونیان در برابر حضرت موسی و دنیاپرستان در برابر حضرت عیسی و حضرت محمد ـ صلی الله علیه و آله ـ قرار گرفتند. در سدههای اخیر نیز به بهانه ظلمی که طی قرون وسطی از ناحیه مدعیان دینداری در غرب رفت، ارزشها و اخلاق انسانی به عامل توقف و عقب ماندگی تفسیر و در برابر علم و عقل قرار داده شد.
ـــ قطع ارتباط انسان با آسمان در واقع رابطه او را با حقیقت خودش منفصل کرد.
ـــ انسان که استعداد درک حقایق عالم و حقجویی، میل به عدالت و کمال، پاکی و زیبایی و جانشینی خدا در زمین را دارد به موجودی محدود به عالم ماده و مأموریت او به حداکثر رساندن لذت فردی تعریف شد. اصالتِ غرایزِ انسانی به جای اصالتِ حقیقتِ انسان نشست.
ـــ انسان ها و ملت ها، رقیب هم شمرده شدند و سعادت یک فرد یا ملت در مزاحمت و در حذف و سرکوب دیگران تعریف شد. به جای تعامل سازنده و تکامل بخش، تنازع مخرب برای بقا، مبنای تنظیم روابط قرار گرفت.
ـــ پرستشِ سرمایه و سلطه جایگزین یگانه پرستی که رمز وحدت و عشق است شد.
ـــ این مقابله گسترده خودخواهان با ارزشهای الهی راه را بر بردهداری و استعمار باز کرد.
بخش وسیعی از جهان، تحت سلطه چند دولت غربی قرار گرفت. دهها میلیون انسان به بردگی کشیده و ده ها میلیون خانواده متلاشی شدند. تمام منابع، حقوق و فرهنگ ملت های استعمارزده به غارت رفت. سرزمینها اشغال و مردم بومی قتل عام و تحقیر شدند.
اما با قیام ملت ها، استعمارگری منزوی و استقلال ملتها به رسمیت شناخته شد. امید به احترام، رفاه و امنیت در ملتها زنده شد. در اوایل قرن گذشته، شعارهای زیبای آزادی، حقوق بشر و دمکراسی، امیدهای فراوانی ایجاد کرد تا مرهمی بر زخم های عمیق مانده از گذشته باشد؛ اما امروز نه تنها آرزوها محقق نشده بلکه خاطراتی بعضاً تلختر از گذشته در تاریخ ثبت شده است.
ـــ در دو جنگ جهانی، اشغال فلسطین، جنگ های کره و ویتنام، جنگ عراق علیه ایران، اشغال افغانستان و عراق و جنگ های آفریقا صدها میلیون نفر کشته و زخمی و آواره شدند.
ـــ تروریسم، تولید مواد مخدر، فقر و فاصله طبقانی گسترش یافت. حکومت های کودتایی و دیکتاتوری تحت حمایت غرب در آمریکای جنوبی جنایت های کم نظیر مرتکب شدند.
ـــ به جای خلع سلاح، تولید و انباشت سلاحهای اتمی و میکروبی و شیمیایی توسعه پیدا کرد و جهان در معرض تهدید بیشتری قرار گرفت.
و بدین ترتیب، ظاهراً همان اهداف استعمارگران و بردهداران، اما این بار با شعارهای جدید دنبال شده است.
ب) عامل مدیریت جهانی و ساختار حاکم
ـــ جامعه و سپس سازمان ملل با شعار برپایی صلح و امنیت و تأمین حقوق انسانی و در حقیقت برای مدیریت جهانی تشکیل شد.
ـــ با کالبد شکافی سه رویداد، نحوه مدیریت حاکم بر جهان قابل ارزیابی است.
نخست: 11 سپتامبر که حدود ده سال همه جهان را تحت تأثیر قرار داده است.
ـــ ناگهان با پخش تصاویر گوناگون، خبر حمله به برجهای دو قلو در جهان منتشر شد.
ـــ تقریباً همه دولت ها و شخصیتهای مطرح این حادثه را به شدت محکوم کردند.
ـــ موتور تبلیغات به راه افتاد و جهان در معرض خطری بزرگ به نام تروریسم و تنها راه نجات، لشکرکشی به افغانستان اعلام شد.
ـــ سرانجام افغانستان و به فاصله کوتاهی عراق تحت اشغال قرار گرفتند.
لطفا دقت کنید؛
ـــ ادعا شد که در 11 سپتامبر، حدود سه هزار نفر کشته شدهاند که همه از آن متأسفیم؛ اما در افغانستان و عراق تا کنون صدها هزار نفر کشته و میلیون ها نفر مجروح و آواره شدهاند و درگیری به طور روزافزون توسعه پیدا کرده است.
در معرفی عوامل اصلی این حادثه سه نظر اعلام شد:
1 ـ یک گروه تروریستی بسیار قدرتمند و پیچیده که از همه لایههای امنیتی و اطلاعاتی آمریکا عبور کرده است. این نظر بیشتر از ناحیه دولتمردان آمریکا تبلیغ شد.
2 ـ توسط بخش هایی از دولت آمریکا و برای ایجاد تغییر در روند نزول اقتصاد آمریکا و سیطره او بر خاورمیانه و همچنین نجات رژیم صهیونیستی انجام شده است. اکثریت مردم آمریکا و ملتها و سیاستمداران بر این باورند.
3 ـ توسط یک گروه تروریستی انجام شده، لیکن دولت وقت آمریکا از آن پشتیبانی و بهرهبرداری کرده است. ظاهراً این نظریه طرفداران کمتری دارد.
ـــ مهمترین اسناد اتهام چند گذرنامه که از میان حجم عظیم خرابهها پیدا شده بود و یک نوار ویدیویی از یک شخص بود که محل سکونت او نامعلوم است، ولی اعلام شد که قبلا در تجارت نفت با برخی مقامات آمریکایی مشارکت داشته است. اینگونه وانمود شد که به دلیل شدت آتشسوزی و انفجار از عاملین انتحاری اثری به دست نیامد.
چند پرسش اساسی بدون پاسخ مانده است:
1 ـ آیا عقل حکم نمیکرد که ابتدا تحقیق دقیقی توسط گروه های مستقل انجام و پس از شناساییِ کاملِ عوامل، برنامهای منطقی برای برخورد با آنها طراحی میگردید؟
2 ـ به فرض پذیرش نظر دولت آمریکا، آیا روش برخورد با یک گروه چریکی، لشکرکشی گسترده، جنگ منظم و کشتار صدها هزار نفر است؟
3 ـ آیا امکان نداشت مثل برخورد ایران با گروه تروریستی ریگی که چهارصد نفر از مردم بیگناه ایران را کشته و زخمی کرده بود اقدام میشد؟ در عملیات ایران به هیچ بیگناهی خسارتی وارد نشد.
ـــ پیشنهاد میشود که سازمان ملل درباره 11 سپتامبر یک گروه حقیقت یاب مستقل تعیین نماید تا بعدها عدهای اظهارنظر درباره آن را ممنوع نکنند.
در اینجا مایلم اعلام نمایم که جمهوری اسلامی ایران در سال آینده، میزبان کنفرانسی خواهد بود که با هدف شناخت تروریسم و راهکارهای مقابله با آن برگزار خواهد شد. از مقامات کشورهای گوناگون، اندیشمندان، صاحبنظران، محققین و موسسات مطالعاتی برای شرکت در این کنفرانس دعوت میکنم.
دوم: اشغال سرزمین فلسطین است.
ـــ ملت مظلوم فلسطین شصت سال تحت سلطه یک رژیم اشغالگر از آزادی، امنیت و حق حاکمیت محروم است ولی اشغالگران به رسمیت شناخته میشوند. روزانه خانهها بر سر زنان و کودکان خراب میشود و مردم در وطن خود از آب و غذا و دارو نیز محرومند. صهیونیستها تاکنون پنج جنگ گسترده بر همسایگان و ملت فلسطین تحمیل کردهاند.
ـــ صهیونیستها در جنگ علیه لبنان و غزه، زشتترین اقدمات را علیه مردم بیدفاع انجام دادهاند.
ـــ رژیم صهیونیستی بر خلاف همه قواعد بینالمللی به کشتی کمک های انسانی هجوم میکند و غیر نظامیان را میکشد.
ـــ این رژیم به طور مطلق مورد حمایت برخی کشورهای غربی است و همواره کشورهای منطقه را تهدید و با اعلام قبلی شخصیتهای فلسطینی و غیره را ترور میکند، ولی مدافعان فلسطینی و مخالفین این رژیم با عناوینی چون تروریست و ضد یهود تحت فشار قرار میگیرند. تمام ارزشها حتی آزادی بیان در اروپا و آمریکا به پای صهیونیسم قربانی میشود.
ـــ به دلیل بی توجهی به حقوق مردم فلسطین همه راه حلها به شکست میانجامد.
ـــ اگر از آغاز، به جای رسمیت دادن به اشغالگری، حق حاکمیت ملت فلسطین به رسمیت شناخته میشد آیا امروز شاهد این همه جنایت بودیم؟
ـــ پیشنهاد روشن ما بازگشت آوارگان فلسطینی به سرزمین خویش و مراجعه به آرای عمومی همه مردم فلسطین برای اعمال حاکمیت و تعیین نوع حکومت خود است.
سوم: انرژی هستهای است.
ـــ انرژی هستهای، پاک و ارزان و نعمتی خدادادی و از بهترین جایگزین ها برای کاهش آلودگیهای ناشی از سوخت فسیلی است.
ـــ معاهده «ان.پی.پی» به تمام اعضا اجازه داده است که بدون محدودیت از آن بهره ببرند و آژانس موظف به حمایت و پشتیبانی فنی و حقوقی از آنها شده است.
ـــ بمب اتم بدترین سلاح ضد بشری است که باید به طور کامل محو شود. معاهده «ان.پی.پی»، توسعه و انباشت آن را ممنوع و خلع سلاح را ضروری شمرده شده است.
ـــ اما ملاحظه کنید دارندگان بمب اتم و برخی اعضای دایم شورای امنیت چه کردهاند:
ـــ انرژی هستهای را معادل بمب معرفی و با ایجاد انحصار و فشار بر آژانس آنرا از دسترس اکثریت ملتها دور کردهاند و همزمان بمبهای اتمی خود را حفظ کرده و ارتقا و گسترش دادهاند.
این اقدامات باعث شده است که؛
ـــ نه تنها خلع سلاح اتفاق نیفتاده است، بلکه تولید بمب اتم در برخی مناطق از جمله توسط رژیم اشغالگر و تهدیدگر صهیونیستی اشاعه یافته است.
ـــ همین جا پیشنهاد میشود که سال 2011 سال خلع سلاح اتمی و «انرژی هستهای برای همه و سلاح هستهای برای هیچ کس» اعلام شود.
ـــ در تمام این موارد، سازمان ملل نمیتواند اقدام موثری انجام دهد و متأسفانه در دههای هم که به نام صلح نامگذاری شد جنگ و تجاوز و اشغالگری، صدها هزار نفر کشته و مجروح بر جای گذاشت و بر کینهها و دشمنیها افزوده شد.
خانمها و آقایان؛ به تازگی نیز شاهد اقدام زشت و ضد انسانی قرآن سوزی بودیم.
ـــ قرآن کتاب آسمانی و معجزه جاوید پیامبر اسلام است و به یگانه پرستی، عدالت، عشق به مردم، آبادانی زمین، تفکر و تعقل و دفاع از مظلومان و مبارزه با ستمگران دعوت میکند و از پیامبران الهی نظیر نوح، ابراهیم، اسحق، یوسف، موسی و عیسی ـ علیهمالسلام ـ به نیکی نام میبرد و آنان را تصدیق میکند. قرآن را سوزاندند که همه این حقایق و معارف را بسوزانند؛ اما حقیقت سوختنی نیست، قرآن جاودانه است، چون خدا و حقیقت جاودانهاند. این اقدام و هر اقدامی که موجب تعمیق شکاف ها و فاصلهها بین ملتها شود، شیطانی است. باید با هوشمندی از غلتیدن در دام شیطان احتراز کرد.
من به نمایندگی از ملت ایران به همه کتب آسمانی و پیروان آنان احترام میگذارم. این قرآن است و این کتاب مقدس هر دو برای ما محترمند.
دوستان محترم! سالهاست که ناکارآمدی اندیشه سرمایه داری و مدیریت بینالمللی و ساختارهای موجود آشکار شده و اکثریت دولت ها و ملت ها، خواستار تغییر اساسی و اجرای عدالت در مناسبات جهانیاند.
ـــ علت ناتوانی سازمان ملل ساختار ناعادلانه آن است. با امتیاز وتو قدرت اصلی در شورای امنیت متمرکز شده و رکن اصلی یعنی مجمع عمومی به حاشیه رفته است.
ـــ در چند دهه گذشته، همواره حداقل یکی از اعضای دایمی در یک طرف مناقشات بوده است.
ـــ وقتی قاضی و دادستان، خود یک طرف دعوا هستند، چگونه میتوان انتظار کارآمدی داشت چرا که امتیاز وتو برای تجاوز و اشغالگری مصونیت میآورد؟!
ـــ آیا در بحث هستهای، اگر ایران دارای امتیاز وتو بود مواضع شورای امنیت و مدیرکل آژانس همین گونه بود؟
دوستان عزیز!
ـــ سازمان ملل، مهمترین مرکز هماهنگی مدیریت مشترک جهانی است. ساختار آن باید به گونهای اصلاح شود که همه دولت ها و ملت های مستقل در مدیریت جهانی مشارکت سازنده و فعال داشته باشند.
ـــ امتیاز وتو باید لغو شود و مجمع عمومی بالاترین رکن و دبیرکل، مستقلترین فرد و تمام مواضع و اقدامات او با تأیید مجمع عمومی و در جهت عدالت و رفع تبعیض باشد.
ـــ دبیرکل نباید برای ابراز حقیقت و اعمال عدالت تحت فشار قدرتها و یا کشور محل استقرار سازمان باشد.
ـــ پیشنهاد میشود در یک سال و در یک نشست فوقالعاده، مجمع نسبت به اصلاح و نهایی کردن ساختار سازمان اقدام نماید.
ـــ جمهوری اسلامی ایران پیشنهادهای روشنی دارد و آماده مشارکت سازنده و فعال است.
خانمها و آقایان؛
ـــ من به صراحت اعلام میکنم که اشغال کشورها به بهانه تحمیل آزادی و دمکراسی یک جنایت نابخشودنی است.
ـــ جهان به جای منطق قدرت، انحصارطلبی، یکجانبهگرایی، جنگ و تهدید به منطق مهرورزی، عدالت و مشارکت همگانی نیازمند است.
ـــ نیازمند مدیریت افرادی پاک چون انبیای الهی است.
ـــ دو حوزه وسیع جغرافیایی یعنی آفریقا و آمریکای لاتین، یک دهه از تحولات تاریخ ساز را پشت سر گذاشتهاند. رویکردهای جدید در این دو قاره که بر همگرایی و وحدت هر چه بیشتر و بومی سازی الگوهای رشد و توسعه کشورهایشان استوار است، منافع چشمگیری را برای مردمان این دو منطقه به ارمغان آورده است. هوشمندی و تدبیر رهبران این دو قاره قادر به حل بحرانها و معضلات منطقهای بدون دخالتهای سلطه جویانه فرا منطقهای است.
جمهوری اسلامی ایران، روابط همه جانبه خود را در سالهای اخیر با آمریکای لاتین و آفریقا گسترش داده است.
و اما درباره ایران سرافراز؛
ـــ بیانیه تهران گامی بزرگ و سازنده در راستای ایجاد اعتماد است که با اقدام شایسته و انسانی دولتهای برزیل و ترکیه و همراهی صمیمانه ایران تنظیم شده و هرچند با بداخلاقی و قطعنامه غیر قانونی روبه رو شد، لیکن همچنان معتبر است.
ـــ ما بیش از تعهدات خود قوانین آژانس اتمی را رعایت کردهایم، ولی هرگز تحمیلات غیرقانونی را نپذیرفته و نخواهیم پذیرفت.
ـــ گفتهاند که با فشار میخواهند ایران را وادار به گفت وگو کنند.
نخست این که؛ ایران همیشه آماده گفتوگو بر پایه احترام و عدالت بوده است.
دوم آن که روشهای مبتنی بر بیاحترامی به ملتها، مدتهاست که کارآمدی خود را از دست داده است. آنان که در برابر منطق روشن ملت ایران از تهدید و تحریم استفاده کردند، در واقع باقی مانده حیثیت شورای امنیت و اعتماد ملتها به این نهاد مهم را قربانی و ناعادلانه بودن آن شورا را یکبار دیگر اثبات کردند.
ـــ اینان وقتی با ملت بزرگ ایران که در تاریخ با نام دانشمندان، شاعران، عارفان، هنرمندان و فرهنگ و تمدنش و به نام پاکی، خداپرستی و عدالت خواهی شناخته شده است، اینگونه رفتار میکنند چگونه انتظار دارند که ملتها به آنان اعتماد کنند!
ـــ همه میدانند که نظام سرمایه داری و روشهای سلطهجویانه در مدیریت جهان شکست خورده و نه تنها دوره بردهداری و استعمار بلکه دوره تسلط بر جهان نیز گذشته و راه بر بازسازی امپراتوری ها بسته شده است.
ـــ اعلام کردهایم که حاضریم در یک مناظره آزاد جدی با دولتمردان آمریکا در همین صحن و به طور شفاف دیدگاه خود درباره مسائل مهم جهان را به شما عرضه کنیم.
ـــ همینجا پیشنهاد میشود برای تحقق گفت وگوی سازنده همه ساله کرسی مناظرات آزاد در صحن مجمع برپا شود.
و اما سخن آخر؛
دوستان و همکاران!
ـــ ملت ایران و قاطبه ملت ها و دولت های جهان با مدیریت تبعیضآلود کنونی حاکم بر جهان مخالفند. این مدیریت به دلیل غیر انسانی بودن در پایان راه و بنبست کامل و نیازمند اصلاحات اساسی است.
ـــ اصلاح وضع جهان و استقرار آرامش و سعادت مستلزم مشارکت همگانی، اندیشه پاک و مدیریت الهی و انسانی است.
همه ما بر این باوریم که:
ـــ عدالت عامل اصلی صلح، امنیت پایدار و گسترش محبت بین انسانها و ملتهاست و نوع انسانها تحقق آرمانها، حقوق و عزت خود را در سایه عدالت جستجو میکنند و از ظلم، بداخلاقی و تحقیر گریزانند.
ـــ حقیقت انسانی در عشق ورزیدن به انسانها و خوبی ها متجلی می شود و محبت بهترین مبنای تنظیم رابطه بین انسانها و ملتهاست.
وحشی بافقی شاعر نامدار ایرانی میفرماید:
اگر صد آب حَیوان (آب حیات) خورده باشی
چو عشقی در تو نبود مرده باشی
ـــ انسانها در راه ساختن جهانی سرشار از پاکی و امنیت و رفاه، رقیب و منازع نیستند بلکه یاور یکدیگرند.
ـــ کسانی که شادی خود را در غم، رفاه خود را در فقر و امنیت خود را در ناامنی دیگران جستجو میکنند و خود را برتر از دیگران میدانند، از دایره انسانیت خارج و در مسیر شیطانیاند.
ـــ اقتصاد و اموال دنیا ابزار خدمت به دیگران، دوستی و تقویت روابط انسانی و کمال معنوی و نه وسیله سلطه و فخر فروشی است.
ـــ زن و مرد مکمل یکدیگرند و خانواده و رابطه پاک، عاشقانه و پایدار دو همسر در کانون آن، تضمین تداوم و تربیت نسلها، لذت حقیقی، ترویج عشق و اصلاح جامعه است.
ـــ زن مظهر جمال خداوند و کانون عاطفه و مسئول ترویج مهرورزی و حفظ پاکی و لطافت جامعه است.
ـــ خشن شدن روح و رفتار زنان و محروم شدن آنان از حق اساسیِ مهرورزیِ مادرانه و همسرانه موجب خشونت جامعه و آسیبهای جبران ناپذیر خواهد شد.
ـــ آزادی حقی الهی است که باید در خدمت صلح و کمال انسانی به کارگیری شود.
ـــ اندیشه صالح و اراده صالحان رمز عبور به حیات طیبه و زندگی سرشار از امید، نشاط و زیبایی است.
ـــ این وعده خداوند است که زمین به پاکان و صالحان به ارث خواهد رسید و انسانهای رها شده از اسارت خودخواهی ها ، مدیریت جهان را بر عهده میگیرند و آنگاه اثری از غم، تبعیض، فقر، ناامنی و تجاوز نمیماند و روزگار شادی حقیقی بشر و شکوفایی حقیقت خداگونگی انسان فرا میرسد.
ـــ همه عدالتخواهان و آزادگان منتظر بودهاند و به این دوران شکوهمند وعده دادهاند.
ـــ انسان کامل، عبد مخلص خدا و عاشق صادق انسان که پدر گرامیاش از تبار پیامبر عزیز اسلام و مادر گرامیاش از تبار امت مسیح است به همراه عیسی بن مریم و دیگر صالحان در انتظار هستند تا در تحقق آن دوران درخشان بیایند و همه بشریت را یاری کنند.
ـــ شایسته است دست در دست یکدیگر و با تلاش برای عدالت به استقبال آنان برویم.
ســلام بر عشـق و پرستـش، ســلام بر عــدالــت و آزادی، ســلام بر حقیقت انســــان، انسـان کــامل، یــار حقیقی و صادق انســـان و سلام بر شمــا و همه صالحـان و پــاکـان.
نظرات ()