خلیل ملکی
خلیل ملکی از سیاستمداران معاصر ایرانی و از گروه ۵۳ نفر از رهبران حزب توده بود که بعدها از حزب توده منشعب شد. همچنین او از افراد تشکیل دهندهٔ جبههٔ ملی اول بود. او در ملی شدن نفت نقشی اساسی داشت و علیرغم داشتن اختلاف عقیده با دکتر مصدق در بسیاری مسائل تا پایان کار وی در شمار یاران نزدیک وی بود.
.jpg "خلیل ملکی")
خلیل ملکی و قشر مذهبی
طیف مذهبی ایران نگاه چندان مساعدی به خلیل ملکی نمیدارد. مذهبیون معتقدند که او اعتقاد دینی درستی نداشتی. انتقاد به باورهای مذهبی وی یا در واقع نبود باورهای مذهبی نزد وی کار را به انتقاد از سیاستمداری وی هم کشید چنان که طالقانی در جایی گفته بود: «نه دین دارد و نه سیاست مدار است».
داشتن دوستانی که پایبند حلال و حرام اسلامی نبودندی به بدبینی مذهبیها نسبت به خلیل دامن زدی. برای نمونه چون خلیل مرد دوستانش به توصیه او در مجلسی برای شادی روحش به میگساری پرداختند. چنین عملی تنها خشم قشر مذهبی را بر توانستی انگیخت. چنان که طالقانی چون از ماجرا خبر یافت گفت: «باید این مطلب را به جلال آل احمد گفت تا بداند که دوست عزیزش چه جانوری بوده». توضیح آنکه جلال آل احمد خلیل ملکی را مراد خویش میدانست.
فعالیتها
در اسفند ۱۳۲۹، رزمآرا به قتل رسید و طرح نهضت ملی شدن نفت در کمیسیون مخصوص نفت که دکتر مصدق یکی از امضاکنندگان آن بود، تصویب شد.
در این دوران خلیل ملکی با مظفر بقائی همکاری نزدیکی را آغاز کرد. مظفر بقائی خود را به عنوان یکی از چهرههای اصلی نهضت ملی مطرح میکرد و به این عنوان نیز شناخته میشد. پس از مدتی، خلیل ملکی در اواخر اردیبهشت ۱۳۳۰ به اتفاق مظفر بقائی حزب زحمتکشان ملت ایران را تأسیس کرد.
مظفر بقائی از بنیان گذاران جبهه ملی بود ولی حزب زحمتکشان ملت ایران از سال ۱۳۳۱ شروع به مخالفت با دکتر مصدق کرد و تا کودتای ۲۸ مرداد از سرسختترین مخالفان دکتر مصدق بود. پس از سال ۱۳۳۱ فعالیتهای حزب زحمتکشان ملت ایران برای حفظ منافع دولت بریتانیا و برای سرنگونی دولت دکتر مصدق آغاز شد.
اوایل سال ۱۳۳۲، عملیات دو سازمان MI6 و سیا علیه نهضت ملی ایران شدت گرفت. ۱٫۲.۱۳۳۲ سرتیپ افشارطوس، رئیس شهربانی دولت مصدق، به دست عوامل بقایی و فضلالله زاهدی ربوده و کشته شد. سرانجام کودتای ۲۸ مرداد پیروز شد و دولت دکتر مصدق با فعالیتهای بقائی و حزب زحمتکشان ملت ایران و دو سازمان MI6 و سیا سرنگون شد.
آثار
او علاوه بر کارهای سیاسی به به ترجمه برخی از آثار غربی پیرامون جهان سوم هم پرداخت:
ملل فقیر از پیر موسی
جهانی میان ترس و امید از تیبورمند
اردوگاه سوم و مساپل جهانی از رامانوهار لوهیا
انقلاب ناتمام از ایزاک دویچر
نظرات ()
